Op zaterdag 5 november 2011 vindt de Nationale Open Dag van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) plaats. Die dag openen 55 justitiële inrichtingen hun poorten voor het Nederlandse publiek. Voor de achtste editie van de Nationale Open Dag DJI kunnen zich zo’n 11.000 bezoekers aanmelden, welke zich in dienen te schrijven via www.dji.nl. Het thema van deze open dag is 'Het terugdringen van recidive door het doorbreken van criminele gedragspatronen'. Hoe gaat dat nu precies? Medewerkers vertellen alles over hun vakmanschap tijdens de Nationale Open Dag DJI 2011.
bewoners
In justitiële inrichtingen verblijven mensen om verschillende redenen en van verschillende leeftijden. Zo zijn er justitiële jeugdinrichtingen waar jongeren in de leeftijd van 12 tot 23 jaar verblijven en penitentiaire inrichtingen waar ‘gewone’ gedetineerden zijn geplaatst. Daarnaast zijn er forensisch psychiatrische centra. Hier worden daders gedwongen behandeld omdat zij een psychische stoornis hebben. En er zijn huizen van bewaring, waar mensen zitten die worden verdacht van het plegen van een misdrijf en wachten op de uitspraak van de rechter. Alle mensen die aan de zorg van DJI zijn toevertrouwd heten samen 'justitiabelen'.
straffen
Als iemand een misdrijf heeft gepleegd en daarvoor door de rechter wordt veroordeeld, krijgt hij een straf opgelegd. Er zijn allerlei soorten straffen zoals een boete, een taakstraf, een gedwongen behandeling, maar ook een beperking van de vrijheid. In dit laatste geval wordt een veroordeelde overgebracht naar een justitiële inrichting waar hij zijn straf moet uitzitten. Het verblijf ‘binnen’ is gebonden aan strenge regels. Medewerkers zijn daarom getraind in het uitvoeren van controle- en beveiligingswerkzaamheden. Zij weten hoe zij justitiabelen en bezoekers te woord moeten staan en wat zij moeten doen als praten niet meer helpt.
vakmanschap
Het is belangrijk dat medewerkers ongewenst gedrag herkennen en weten op welke manier zij dit kunnen corrigeren. Elke justitiabele heeft een eigen benadering nodig; met jongeren ga je nu eenmaal anders om dan met psychiatrische patiënten. Daarom worden hoge eisen gesteld aan het opleidingsniveau en de sociale vaardigheden van personeel. Zij zetten hun vakmanschap iedere dag in om te voorkomen dat iemand opnieuw de fout ingaat. Samen met de justitiabelen werken zij aan het doorbreken van criminele gedragspatronen.
behandeling op maat
In de justitiële jeugdinrichtingen richten alle activiteiten zich op de ontwikkeling van de jongeren. Zij worden bijvoorbeeld getraind in sociale vaardigheden met behulp van de basismethodiek Youturn. Ook gaan de jongeren naar school. Daar krijgen zij zoveel mogelijk 'onderwijs op maat'. Dat kan praktijkgericht onderwijs zijn, maar ook algemeen vormend onderwijs. Patiënten in een forensisch psychiatrisch centrum krijgen een behandeling van hun psychische stoornis. Daardoor wordt het gedrag veranderd, zodat zij niet opnieuw een delict plegen. Zij volgen onder meer therapie op individueel of groepsniveau. In de penitentiaire inrichtingen staat een persoonsgerichte aanpak voorop. De tijd dat iemand vastzit wordt gebruikt om zijn problemen bij de kern aan te pakken. Als dat nodig is, krijgt een gedetineerde speciale zorg zoals verslavingszorg of gedragstraining. Die zorg houdt niet meteen weer op als hij wordt vrijgelaten.
kansen
DJI-medewerkers doen er alles aan om justitiabelen te stimuleren een vorm van training of opleiding te volgen, zoals een bakkersopleiding of een diploma halen voor houtbewerken. Zij kunnen het echter niet alleen; voor een succesvolle terugkeer in de samenleving moet een justitiabele bereid zijn om te werken aan de verandering van zijn gedrag én de kansen pakken die hij krijgt.